bolni sindrom čašice kolena

Bolni sindrom čašice kolena

Bolni sindrom čašice kolena (hondromalacija patele) je bolesno stanje koje se karakteriše bolom oko same čašice (patele). Nastaje kao posledica nepravilnog kretanja čašice pri pokretima savijanja i opružanja kolena. Pacijenti sa bolnim sindromom čašice kolena imaju bolove sa prednje strane kolena koji se obično javlja u toku neke aktivnosti i često se pojačava kada se osobe spuštaju nizbrdo ili niz stepenice, a može se aktivirati i produženim sedenjem. Smatra se da je PFPS najčešća povreda kako sportista tako i rekreativaca.

Zglob kolena čini spoj tri kosti: butne kosti (Femur), kosti potkolenice – Golenjača (Tibia) i Lišnjače (Fibula). Čašica ili patela se nalazi ispred zgloba kolena, preko nje prelazi tetiva butnog mišića kvadricepsa. Tetiva kvadricepsa obavija čašicu i drži je na mestu tako da formira spoj sa glavom butne kosti. Usled ovakve „konstrukcije“ čašica i butna kost se praktično dodiruju, međutim dodirne površine su pokrivene hrskavicom koja omogućava ublažavanje trenja i pritisak. Ovaj zglob nazivamo PATELOFEMORALNI ZGLOB.

Kod zdravog zgloba, čašica je postavljena u sredini patelofemoralnog zgloba i omogućava pravilno raspoređivanje sila koje deluju na zglob. Kod pacijenata koji pate od hondromalacije patele, čašica je blago pomerena i ne raspoređuje silu kako bi trebalo. Rezultat toga može biti oštećenje tkiva zgloba, upala vezivnih tkiva ili hrskavice zgloba uz pojavu bola u kolenu.

Koji su uzroci bolnog sindroma čašice kolena?

Obzirom da veći broj struktura učestvuje u održanju normalne pozicije čašice, slabost bilo koje strukture može da dovede do pomeranja čašice. Najčešći uzrok predstavlja nesklad snage između dva dela kvadricepsa. Kvadriceps je butni mišić koji se sastoji iz četiri glave mišića, dve leže centralno postavljene, jedna sa unutrašnje strane dok je druga rasporedjena sa spoljasnje strane. Veoma je često da spoljašnji deo butnog mišića bude znatno jači od unutrašnjeg dela, pri čemu uzrokuje povlačenje čašice upolje. Ovo rezultuje nepravilno kretanje čašice prilikom pregibanja i opružanja potkolenice. Za stabilizaciju čašice najvažnija je snaga kvadricepsa, posebno unutrašnje glave. Svojim grčenjem ovaj mišić direktno kontroliše kretanje čašice pa se zato često ovaj problem javlja kod gojaznih osoba kod kojih je kvadriceps slab.

Bolni sindrom čašice kolena je česta pojava kod atletičara, trkača, pogađa adolescente u periodu intenzivnog rasta i češće se pojavljuje kod devojčica. Kod starijih pacijenata je obično uzrokovan propadanjem zgloba usled starenja.

SIMPTOMI BOLNOG SINDROMA ČAŠICE KOLENA:

Pacijenti koji pate od bolnog sindroma čašice kolena obično osećaju bol na prednjoj strani kolena i ispod čašice. Bol se može povećavati u toku aktivnosti, posebno usled dugotrajnog hodanja, penjanja ili silaženja niz stepenice, hodanja po neravnim površinama, čučnjeva, dizanja teških tereta. Povremeno pacijenti mogu osetiti bol i prilikom dugotrajnog sedenja kada je koleno savijeno. Kod težih slučajeva, pacijenti ne mogu pravilno da koračaju i koleno ponekad zna da „otkaže“. Može se javiti i otok nakon neke fizičke aktivnosti.

KAKO SE LEČI BOLNI SINDROM ČAŠICE KOLENA?

  • Kod bola u predelu čašice primenjuje se RICE procedura – mirovanje, hladjenje, kompresija i elevacija, pri čemu mirovanje ima najznačajniji efekat.
  • Daju se lekovi protiv bolova tzv. nesteroidni protivupalni lekovi kao što je ibuprofen, diklofenak, naproxen…
  • Primenjuje se i fizikalna terapija koja ima za cilj jačanje unutrašnje glave kvadricepsa, koji povlači čašicu ka unutra. Preporučuju se vežbe sa elastičnim trakama. Pored vežbi jačanja, bitne su i vežbe istezanja mišića spoljašne strane kolena podjednako kao i jačanje mišića unutrašnje strane kolena.