skakacko koleno

„Skakačko koleno“ ili tendinopatija patele

Skakačko koleno je jedno bolesno stanje koje nastaje zbog dugotrajnog oštećenja čašične veze koja vrši opružanje kolena. Kao što je opšte poznato sama čašična veza predstavlja završni deo tetive četvoroglavog mišića buta (m.quadriceps femoris), a koja se pruža od vrha čašice do hrapavog polja na prednjoj strani gornjeg okrajka golenjače (tuberositas tibiae), i ima ulogu glavnog stabilizatora kolena pri doskoku.

Koji su faktori rizika i gde može da se očekuje javljanje „skakačkog kolena“?

Javlja se u najvećem procentu kod sportista koji za svoje aktivnosti koriste skakanje ili trčanje. Takvi sportovi su na primer odbojka, košarka, atletika, skok u vis, skok u dalj, razne povrede kao i upotreba nekih antibiotika koji tetive čine manje otpornim na stres zatim mršavi mišići nogu, disproporcionalno razvijeni mišići jedne grupe naspram druge, hronične bolesti. Mnoga istraživanja pokazuju da se ovo stanje češće javlja kod profesionalnih sportista u odnosu na rekreativce.

Zašto nastaje skakačko koleno?

Razlikujemo spoljašnje i unutrašnje uzroke.

  • Spoljašnji uzroci nam govore da je pojava skakačkog kolena usko povezana sa brojem treninga! Što je veći broj treninga šanse za veće oštećenje tetive i rizik pojave skakačkog kolena se povećava. Osim obima treninga jedan od uzroka pojave ove povrede je i neodgovarajuća podloga na kojoj se trenira. Tvrda podloga može doprineti pojavi i razvoju ovog stanja.
  • Unutrašnji uzroci podrazumevaju osobine samog sportiste kao i njegove sposobnosti koje mogu uticati na pojavu i razvoj povrede. Nedostatak fleksibilnosti četvoroglavog mišića – kvadricepsa, neodgovarajući odnos snage između mišića pregibača i opružača i loš položaj ekstremiteta (krive noge, „X“ i „O“ noge), prekomerna težina vežbača i slično.

Kako se najčešće manifestuje skakačko koleno?

Prva manifestacija je bol u prednjem delu kolena preko tetive patele. Bol se pogoršava zbog skakanja, sletenja ili trčanja a ponekad i sa produženim sedenjem. Sam početak bolesti je obično postepen i obično je povezan sa povećanjem sportske aktivnosti.

Kako se postavlja dijagnoza skakačko koleno?

Dijagnoza se postavlja razgovorom sa bolesnikom, fizikalnim pregledom, različitim kliničkim testovima i uz pomoć dodatne dijagnostičke procedure kao što je ultrazvuk, rendgen i magnetna rezonanca. Kroz razgovor se dobijaju informacije i bolnosti iznad ili iza same čašice.

Kako se leči skakačko koleno?

Imamo dve mogućnosti: neoperativno i operativno lečenje. Uvek se prvo pribegava neoperativnom lečenju koje obuhvata:

    • RICE proceduru:
      R (rest)- Mirovanje, koje podrazumeva da sportista mora da prekine sa treniranjem dok traje lečenje.
      I (ice)- hladjenje obolelog mesta
      C (compress)kompresiju obolelog mesta ili zavojem ili nekim steznikom.
      E (elevation)- podrazumeva da obolela noga bude izdignuta iznad nivoa tela. Za to se najčešće stavi jastuk ispod obolele noge.
    • Fizikalna terapija je sledeći izbor i ona ubrzava regeneraciju i omogućava lakši oporavak. Primenjuju se sledeće metode fizikalne terapije: Kineziterapija koja služi za jačanje kvadricepsa, Shock wave terapija koja potpomaže regeneraciju i proloterapija koja podrazumeva direktno ubrizgavanje faktora rasta krvnih pločica direktno u tetivu.
    • Pored metoda fizikalne terapije daju se i lekovi protiv bolova.

Ukoliko ništa od ovoga ne pomogne primenjuje se operacija. Uvek je poslednja mogućnost i primenjuje se kod upornih slučajeva gde se ne postiže izlečenje nijednom drugom metodom.

Kada bi mogao da se očekuje povratak sportu?

Dužina oporavka zavisi od težine povrede. Za blaže oblike potrebno je minimum šest nedelja lečenja uz uzdržavanje od treniranja. Za teže slučajeve i do četiri meseci lečenja. Nakon hirurškog lečenja potrebna je rehabilitacija u trajanju od osam do dvanaest nedelja, nakon čega se postepeno započinje sa sportskom aktivnošću, dok se potpuni povratak očekuje za pet do šest meseci.